Author Archives: adventure

Fort 47 1/2 Sudół – ochrona, utrzymanie i rewaloryzacja zieleni fortecznej

Zapraszamy serdecznie w dniu 19 września o godzinie 17:00 na wyjątkową wycieczkę po Forcie 47 1/2 Sudół. Podczas spaceru będziecie mieli okazję zapoznać się z historią obiektu oraz poznać standardy ochrony, utrzymania i rewaloryzacji zieleni fortecznej na przykładzie prac wykonanych i planu zagospodarowania dla Fortu Sudół.

Spacer poprowadzi dr biolog-botanik Bożena Kotońska-Szwagrzyk, Zarząd Zieleni Miejskiej  

Miejsce spotkania: pętla autobusowa MPK „Cmentarz Prądnik Czerwony” adres: Powstańców 48, 31-422 Kraków-Śródmieście

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024. 


Fort 47 1/2 Sudół

Fort 47 1/2 Sudół / Gz. Sudół (pośredni, pancerny obrony bliskiej) zbudowano w latach 1895-97. Mały niestandardowy fort pancerny powstał na wzniesieniu ponad rzeczką o tej samej nazwie, w międzypolu fortów artyleryjskich Łysa Góra oraz Batowice. Taka lokalizacja tego dzieła obronnego pozwalała na skuteczne ryglowanie ogniem całej doliny rzecznej, aż po wieś Bosutów. Fort Sudół stanowi nietypowy w szczegółach przykład rozwiązania dzieła pancernego obrony bliskiej. Narys fortu jest zgeometryzowany, lecz nie symetryczny. Blok koszarowo-bojowy, stanowiący centrum założenia w części zachodniej był parterowy, połączony z wałem piechoty. Część wschodnia, piętrowa, posiadała dwie wieże pancerne PK M.94 (brak zachowanej numeracji) oraz jedną obserwacyjną (brak zachowanej numeracji). Koszary wykonano z cegły, z uzupełnieniami z betonu.

Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/5/sudol.html


Miejsce spotkania: pętla autobusowa MPK „Cmentarz Prądnik Czerwony” adres: ul. Powstańców 48, 31-422 Kraków-Śródmieście


zdjęcie nagłówkowe kaponiera.pl

Fort 53 Bodzów – ochrona, utrzymanie i rewaloryzacja zieleni fortecznej

Zapraszamy serdecznie w dniu 18 września o godzinie 17:00 na wyjątkową wycieczkę po Forcie 53 Bodzów, położonym na malowniczym wzgórzu Solnik! Z tego miejsca rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków na dolinę Wisły, który zachwyca o każdej porze roku. Podczas spaceru nie tylko będziecie mieli okazję podziwiać zapierające dech w piersiach krajobrazy, poznać historię obiektu ale także poznać standardy opieki ZZM w zakresie ochrony, utrzymania i rewaloryzacja zieleni fortecznej.  Temat przewodni to otoczenie Fortu Bodzów – szczyt i stoki wzgórza Solnik – jako poligon opieki i zachowania zieleni po-fortecznej i sukcesyjnej.

Spacer poprowadzi dr biolog-botanik Bożena Kotońska-Szwagrzyk, Zarząd Zieleni Miejskiej  

Miejsce spotkania: Miejsce Widokowe UROCZYSKO KOSTRZE ulica Pustelnia 6, 30-380 Kraków

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024.


Fort 53 Bodzów

„Fort 53 Bodzów / Gz. Bodzów (pośredni) powstał w 1887 roku jako dzieło prowizoryczne (ziemno-drewniane) na wzgórzu Solnik. Można przyjąć, że był nietypowym fortem artyleryjskim. Częściowo wypełniał ogromne międzypole rozciągające się od fortu Borek, aż po fort Skała (po północnej stronie Wisły). Było to dzieło o układzie dwuwałowym, z wałem górnym dla artylerii ciężkiej i dolnym dla piechoty. Fort prawdopodobnie nie miał stałych budowli kubaturowych, podobnie jak i inne dzieła prowizoryczne. Przebudowany w latach 1913-14 na dzieło stałe.”(kaponiera.pl)

Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/8/bodzow.html


START: Miejsce Widokowe UROCZYSKO KOSTRZE – ulica Pustelnia 6, 30-380 Kraków

zdjęcie nagłówkowe karta zieleni z zasobów ZZM

ZAPISY na wydarzenia

Aby zapisać się na wybrane wydarzenie w ramach Dni Twierdzy Kraków, postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami:

  1. Zapisy na kolejne wydarzenia będą aktywowane codziennie w godzinach 17:00-20:00. Tylko w tych godzinach będą aktywowane nowe wydarzenia (nie będzie nocnych, niezapowiedzianych rejestracji)
  2. Wejdź do zakładki „KALENDARZ i ZAPISY”
  3. Wybierz interesujące Cię wydarzenie i przejdź do jego karty opisowej. Na końcu opisu znajdziesz formularz do zapisów.
  4. Przed rozpoczęciem zapisów informację o otwartych rejestracjach znajdziesz w zakładce „HARMONOGRAM”, co pozwoli na łatwe wyszukiwanie aktywnych wydarzeń.
  5. Na większość wydarzeń obowiązuje limit 25 zgłoszeń, dlatego warto działać szybko!

Powodzenia i udanych zapisów!

„Śladami historii fortecznej Starego Podgórza”- spacer z przewodnikiem

Zapraszamy Państwa w dniu 17 września o godzinie 17:00 na spacer po podgórskiej części austrowęgierskich umocnień. W trakcie oprowadzania postaramy się przybliżyć zarówno obiekty obronne, jak i tajniki zaplecza logistycznego tego potężnego przedsięwzięcia wojskowego. Na trasie znajdą się miejsca doskonale kojarzące się z Twierdzą Kraków, ale również mniej oczywiste punkty.
Bardzo prosimy o zabranie odpowiedniej ilości wody, a przede wszystkim wygodnego obuwia. Spacer jest przewidziany na ok. 2 godziny.

Zwiedzanie poprowadzi Piotr Grajpel ze stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Zbiórka pod fortem Św. Benedykt, o godzinie 17:00.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024


Fort 31 Benedykt

„Fort 31 Benedykt (wieża artyleryjska) powstał w latach 1854-57. Jeden z dwóch (oprócz 32 Krzemionki) fortów wieżowych w twierdzy. Zadaniem fortu ulokowanego na wschodniej części pasma Krzemionek było wspieranie fortu 33 Krakus, który nie był w stanie efektywnie kontrolować ani traktu lwowskiego (dzisiejsza ul. Wielicka), ani tym bardziej traktu wiedeńskiego (dzisiejsza u. Wadowicka). Nazwa obiektu wywodzi się od pobliskiego kościółka św. Benedykta. Otrzymał postać dwukondygnacyjnej (plus taras na szczycie) budowli o narysie szesnastokąta foremnego. jednak wobec stosunkowo niewielkiej długości boków, wynoszącej około 7,7 metra, jest on zbliżony do koła. Na całym obwodzie fortu na górnej kondygnacji rozmieszczono strzelnice. W każdym boku znajduje się jedna strzelnica działowa i dwie karabinowe po obu jej bokach.” (kaponiera.pl) 

Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/2/benedykt.html


Fort 31 Benedykt – Wzgórze Lasoty, 30-001 Kraków


zdjęcie nagłówkowe: Michał Szybalski

„Za plecami fortów reditowych” – spacer z przewodnikiem

W dniu 16 września o godzinie 17:00 zapraszamy na spacer między Bastionem III Kleparz a Bastionem IVa Luneta Warszawska. Pomiędzy tytułowymi fortami, w czasie wieloletniego istnienia i rozwoju Twierdzy Kraków, powstał rozbudowany kompleks obiektów pomocniczych. Przewodnik opowie o Koszarach Saperów, Dworcu Towarowym, Sądzie i Areszcie Garnizonowym, budynku Fundacji Helzlów, magazynach (m.in. mostów i kolejek fortecznych oraz pierwszym magazynie prochu), a także o „fabryce-warsztacie” Inżynierii Twierdzy. Dowiecie się również o roli tamtejszych fortów, które po „rozbrojeniu” pełniły funkcje koszarowe, magazynowe, szkoleniowe i zapleczowe.  Przewodnik opowie, jak adaptowano „stare” forty, zamiast je burzyć, nadawano im nowe funkcje oraz o nowoczesnej modernizacji bojowej jednego z nich. Zachęcamy do aktywnego udziału w spacerze, zadawania pytań i współprowadzenia tego wyjątkowego spotkania!

Zwiedzanie poprowadzi Piotr Grajpel ze stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Miejsce spotkania: przystanek/mikropętla MPK przy ul. Prądnickiej, tuż przy Bastionie III Kleparz

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024


Bastion III Kleparz
Bastion III Kleparz powstał w latach 1860-66 jako typowy fort reditowy. Ze względu na to, iż teren był stosunkowo łatwy do zdobycia przez wrogów, a dodatkowo leżał w sąsiedztwie Traktu Warszawskiego zrezygnowano z ziemno-drewnianych bastionów (jak w przypadku bastionów I, I 1/2, II) na rzecz potężnego, reditowego fortu. W kierunku rdzenia obiekt zwrócony był nietypową kaponierą o sporych rozmiarach mającą za zadanie pilnowanie najbliższego zapola. Kaponiera wewnętrzna wraz z kaponierą szyjową tworzą potężnie rozbudowany zespół, z dwoma dziedzińcami i amfiladami sklepionych kazamat. Niespotykane rozmiary tych obiektów są konsekwencją wmontowania fortu w ciągły system wałów i fos rdzenia twierdzy. (kaponiera.pl)
Bastion IVa Luneta Warszawska
Bastion IVa Luneta Warszawska powstał w latach 1850-56 jako fort reditowy o numerze 12. Początkowo wysunięty jako typowa luneta poza linię fortyfikacji rdzenia, bronił wtedy dalekiego przedpola. Narys pięcioboku otoczonego fosą z dwiema podwójnymi kaponierami barkoczołowymi (’kocie uszy’) i osiową kaponierą szyjową zastosowany w krakowskich lunetach stał się typowy dla austriackich rozwiązań fortów reditowych. Fort posiada charakterystyczny dla pierwszych obiektów twierdzy mediewalny sposób kształtowania masywów kubatur. Jest to szczególnie widoczne w szyjowym spiętrzeniu symetrycznych elementów redity, kawalier, windy działowej i kaponiery obrony zapola. Podobnie, bogate opracowanie architektoniczne posiadają bramy wjazdowe, z nadwieszonymi galeriami chroniącymi wrota. Strzelnice artyleryjskie redity, kaponier i dziedzińca obwodowego otaczają starannie wyprofilowane 'opaski’. Luneta po ukończeniu prac budowlanych w 1856 roku stała się najsilniejszym elementem północnego frontu zrealizowanego w międzyczasie półstałego obozu warownego, opartego na standardowych szańcach FS.(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/1/lunetaw.html

Bastion III Kleparz  Kamienna 17, 31-403 Kraków


zdjęcie nagłówkowe: Michał Szybalski

Fort 49 1/4 Grębałów – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy  20 września o godzinie 17:00 na tajemniczy spacer po Forcie 49 1/4 Grębałów, który od 1988 roku jest siedzibą Ogniska TKKF Przyjaciel Konika – Organizacji Pożytku Publicznego.

Odkryjcie fascynujące historie tego miejsca i weźcie udział w krótkiej opowieści zatytułowanej „Nowe szaty fortu”, która ujawni niezwykłe przemiany, jakie fort przeszedł na przestrzeni lat.

To jednak nie koniec niespodzianek! Czeka na Was również krótkie spotkanie-niespodzianka pod tytułem „W tradytorze wszystko gra!”, które z pewnością dostarczy niezapomnianych emocji.

Co skrywa tradytor? Przyjdźcie i odkryjcie to razem z nami!

Zwiedzanie poprowadzi dr inż. arch. Krzysztof Wielgus

Zapraszamy!


Fort 49 1/4 Grębałów
Fort 49 1/4 Grębałów / GhW. Grębałów (główny, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98. Zaprojektowany został przez nadporucznika Moritza Rittera von Brunnera. Miał bronić traktu Proszowickiego, wschodniego krańca wzgórz Krzesławickich, oraz równiny ciągnącej się w stronę skarpy pradoliny Wisły. Obiekt założono na planie nieregularnego wielokąta – ośmioboku. Od czoła i boków otacza go płytka, sucha fosa o trójkątnym profilu, z długim płaskim stokiem. Przecina go długi, naturalny jar o stromych ścianach, wykorzystany przez projektanta jako dodatkowa przeszkoda, dodatkowo broniony kaponierą grodzową, połączona poterną z wnętrzem fortu. Płaski, lekko nachylony stok ciągnie się, aż do stropodachu bloku koszar czołowych, zwieńczonych pięcioma wieżami pancernymi – czterema dla armat M.94 (o numerach od S39 do S42) oraz jedną obserwacyjną (numer B27). Przed piętrowym blokiem koszarowym znajduje się dziedziniec, zamknięty od strony szyi i boków masywnym ziemnym wałem, przeciętym wjazdem. Na wale, na całym obwodzie dziedzińca, w tym także na krawędzi stropodachu koszar ulokowano stanowiska ogniowe piechoty. „(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/6/grebalow.html

Fort 49 1/4 Grębałów – ulica Geodetów 24, 31-764 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Ogniska TKKF Przyjaciel Konika

Fort 49 Krzesławice – zwiedzanie obiektu

Serdecznie zapraszamy 20 września o godz. 17:00 do Fortu 49 Krzesławice na wyjątkowe zwiedzanie obiektu! Fort, który pełni ważną rolę edukacyjną i kulturalną, jest miejscem organizacji licznych wystaw, rekonstrukcji historycznych, turniejów szkolnych, konkursów oraz spotkań autorskich. Prowadzona jest tu również całoroczna praca dydaktyczno-wychowawcza, oferując różnorodne zajęcia dla dzieci i młodzieży.

Obecnie cały budynek dawnych koszar został wyremontowany i przystosowany do działalności Młodzieżowego Domu Kultury „Fort 49” Krzesławice, co czyni Fort Krzesławice przestrzenią łączącą historię z nowoczesną edukacją.

Zwiedzanie poprowadzi Dariusz Krzyształowski ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11 września.

Zapraszamy!


Fort 49 Krzesławice
Fort 49 Krzesławice / Gh. Krzesławice (główny, artyleryjski) zbudowano w latach 1882-87. Wcześniej w jego miejscu znajdował się drewniano-ziemny szaniec z około 1872 roku, w kolejnych latach przebudowany na fort półstały. Reprezentuje typ jednowałowego fortu artyleryjskiego. Jego zadaniem była obrona traktu sandomierskiego biegnącego ponad doliną Wisły (od 1899 roku wraz z linią kolejową do Kocmyrzowa, tzw. traktem proszowickim). Fort Krzesławice posiada narys pięcioboku, z półbastionowym rozwinięciem koszar szyjowych. Główny element obrony to wał ziemny osłaniający odkryte stanowiska dla dział, umieszczone pomiędzy poprzecznicami (mieszczącymi 14 małych schronów pogotowia), poprzedzony suchą fosą. Fosa pierwotnie broniona była trzema kaponierami (dwoma barkowymi i jedną czołową) oraz otaczającym wał murem Carnota, usuniętym przed 1914 rokiem.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/6/krzeslawice.html

Fort 49 Krzesławice – os. Na Stoku 27 b,  31-704 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów MDK Fort 49 „Krzesławice”

Fort 50a Lasówka – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy 19 września na zwiedzanie zabytkowego Fortu 50a Lasówka, którego obecnym dzierżawcą jest fundacja Kochambroń.pl Ten wyjątkowy obiekt, będący częścią dawnej Twierdzy Kraków, łączy bogatą historię z nowoczesnymi funkcjami. Na terenie fortu działa kryta strzelnica. Zwiedzanie odbędzie się w dwóch turach o godzinie 17:00 i 18:00. Grupa o godzinie 18tej będzie mogła w ramach wydarzenia spróbować swoich sił na strzelnicy.

Zapraszamy do odkrycia Fortu Lasówka i jego fascynującej historii!

Zwiedzanie poprowadzi Dariusz Krzyształowski ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024.


Fort 50a Lasówka

„Fort 50a Lasówka / Gz. Lasówka (pośredni, międzypolowy obrony bliskiej) powstał w latach 1898-99. Zadaniem fortu była obrona dna doliny Wisły, jak i pobliskiej przeprawy na rzece w linii wału przeciwpowodziowego. Mógł także udzielić wsparcia ogniowego dla fortu Mogiła w obronie przeciwległego brzegu. Dzieło prezentuje nietypowe cechy fortu obrony bliskiej. Typowy międzypolowy fort pancerny na korpusie koszar posiadał rozmieszczone skrzydłowo cztery wieże pancerne i centralnie jedną obserwacyjną. W przypadku fortu Lasówka zrezygnowano z zastosowania wież pancernych, zastępując je otwartymi stanowiskami dział polowych na wale i biernymi schronami dla tychże dział na piętrze koszar. Fort miał narys wieloboczny, osiowo symetryczny. Posiadał wał obwodowy, uformowany od strony zapola w kształt bastei.” (kaponiera.pl)

Więcej informacji nahttp://www.kaponiera.pl/7/lasowka.html


Fort 50a Lasówka ulica Golikówka 57, 30-723 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów kaponiera.pl

Fort 52a Jugowice – lekcja szycia z kotem Jackiem

Z okazji Dni Twierdzy Kraków forteczny kot Jacek zaprasza na zajęcia krawieckie do Fortu 52a Jugowice w dniu 18 września o godzinie 16:00. Dla młodszych będzie to świetna okazja, by nauczyć się podstaw szycia, a dla starszych szansa na doskonalenie swoich krawieckich umiejętności.

Na zajęciach pod opieką prowadzących powstaną maskotki z filcu, kocie breloki i przypinki. Zastanowimy się także wspólnie, jaką rolę w fortach Twierdzy Kraków mogły odgrywać koty.

Zapraszamy rodziny z dziećmi (od 7 roku życia), a także młodzież i dorosłych, którzy chcieliby stworzyć koci drobiazg.

Najważniejsze informacje
  • Prowadzące: Agata Skrzoska, Natalia Lisowska
  • Limit miejsc: 12 miejsc (12 dzieci + 1 opiekun na dziecko bezpłatnie)
  • Zajęcia bezpłatne
  • Konieczność rezerwacji przez Centrum Obsługi Zwiedzających, Rynek Główny 35
    poniedziałek – niedziela, od 10.00 do 19.00, tel. 12 426 50 60, e-mail: info@muzeumkrakowa.pl

Szczegóły na stronie internetowej Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego


Fort 52a Jugowice – ulica Forteczna 28, 30-437 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego

Muzeum Podgórza – zwiedzanie obiektu

18 września o godzinie 17:30 zapraszamy na wyjątkowe spotkanie w Muzeum Podgórza, mieszczącym się w budynku powszechnie znanym jako Zajazd pod św. Benedyktem. Jednak historia tego miejsca jest znacznie bardziej złożona, niż mogłoby sugerować jego popularne określenie.

Od połowy XIX wieku budynki te były użytkowane przez austriackie wojsko. Wszystkich zainteresowanych wojskowymi (ale nie tylko) dziejami tego wyjątkowego miejsca zapraszamy na specjalne spotkanie w Muzeum Podgórza. Najpierw, podczas oprowadzania, zobaczymy budynek „na żywo”, a następnie, w sali wykładowej, zagłębimy się w szczegóły jego historii.

Oprowadzanie i wykład poprowadzi dr Robert Gaweł.

Nie przegapcie okazji, by poznać bliżej ten fascynujący obiekt i jego niezwykłe dzieje!


Muzeum Podgórza – ulica ul. Limanowskiego 51, 30-553 Kraków

Przejdź do treści