Category Archives: Blog

Blog

„Za plecami fortów reditowych” – spacer z przewodnikiem

Posted on by adventure
W dniu 16 września o godzinie 17:00 zapraszamy na spacer między Bastionem III Kleparz a Bastionem IVa Luneta Warszawska. Pomiędzy tytułowymi fortami, w czasie wieloletniego istnienia i rozwoju Twierdzy Kraków, powstał rozbudowany kompleks obiektów pomocniczych. Przewodnik opowie o Koszarach Saperów, Dworcu Towarowym, Sądzie i Areszcie Garnizonowym, budynku Fundacji Helzlów, magazynach (m.in. mostów i kolejek fortecznych oraz pierwszym magazynie prochu), a także o „fabryce-warsztacie” Inżynierii Twierdzy. Dowiecie się również o roli tamtejszych fortów, które po „rozbrojeniu” pełniły funkcje koszarowe, magazynowe, szkoleniowe i zapleczowe.  Przewodnik opowie, jak adaptowano „stare” forty, zamiast je burzyć, nadawano im nowe funkcje oraz o nowoczesnej modernizacji bojowej jednego z nich. Zachęcamy do aktywnego udziału w spacerze, zadawania pytań i współprowadzenia tego wyjątkowego spotkania!

Zwiedzanie poprowadzi Piotr Grajpel ze stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Miejsce spotkania: przystanek/mikropętla MPK przy ul. Prądnickiej, tuż przy Bastionie III Kleparz

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024

Bastion III Kleparz
Bastion III Kleparz powstał w latach 1860-66 jako typowy fort reditowy. Ze względu na to, iż teren był stosunkowo łatwy do zdobycia przez wrogów, a dodatkowo leżał w sąsiedztwie Traktu Warszawskiego zrezygnowano z ziemno-drewnianych bastionów (jak w przypadku bastionów I, I 1/2, II) na rzecz potężnego, reditowego fortu. W kierunku rdzenia obiekt zwrócony był nietypową kaponierą o sporych rozmiarach mającą za zadanie pilnowanie najbliższego zapola. Kaponiera wewnętrzna wraz z kaponierą szyjową tworzą potężnie rozbudowany zespół, z dwoma dziedzińcami i amfiladami sklepionych kazamat. Niespotykane rozmiary tych obiektów są konsekwencją wmontowania fortu w ciągły system wałów i fos rdzenia twierdzy. (kaponiera.pl)
Bastion IVa Luneta Warszawska
Bastion IVa Luneta Warszawska powstał w latach 1850-56 jako fort reditowy o numerze 12. Początkowo wysunięty jako typowa luneta poza linię fortyfikacji rdzenia, bronił wtedy dalekiego przedpola. Narys pięcioboku otoczonego fosą z dwiema podwójnymi kaponierami barkoczołowymi (’kocie uszy’) i osiową kaponierą szyjową zastosowany w krakowskich lunetach stał się typowy dla austriackich rozwiązań fortów reditowych. Fort posiada charakterystyczny dla pierwszych obiektów twierdzy mediewalny sposób kształtowania masywów kubatur. Jest to szczególnie widoczne w szyjowym spiętrzeniu symetrycznych elementów redity, kawalier, windy działowej i kaponiery obrony zapola. Podobnie, bogate opracowanie architektoniczne posiadają bramy wjazdowe, z nadwieszonymi galeriami chroniącymi wrota. Strzelnice artyleryjskie redity, kaponier i dziedzińca obwodowego otaczają starannie wyprofilowane 'opaski’. Luneta po ukończeniu prac budowlanych w 1856 roku stała się najsilniejszym elementem północnego frontu zrealizowanego w międzyczasie półstałego obozu warownego, opartego na standardowych szańcach FS.(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/1/lunetaw.html

Bastion III Kleparz –  Kamienna 17, 31-403 Kraków

zdjęcie nagłówkowe: Michał Szybalski
Blog

Fort 49 1/4 Grębałów – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Zapraszamy  20 września o godzinie 17:00 na tajemniczy spacer po Forcie 49 1/4 Grębałów, który od 1988 roku jest siedzibą Ogniska TKKF Przyjaciel Konika – Organizacji Pożytku Publicznego.

Odkryjcie fascynujące historie tego miejsca i weźcie udział w krótkiej opowieści zatytułowanej „Nowe szaty fortu”, która ujawni niezwykłe przemiany, jakie fort przeszedł na przestrzeni lat.

To jednak nie koniec niespodzianek! Czeka na Was również krótkie spotkanie-niespodzianka pod tytułem „W tradytorze wszystko gra!”, które z pewnością dostarczy niezapomnianych emocji.

Co skrywa tradytor? Przyjdźcie i odkryjcie to razem z nami!

Zwiedzanie poprowadzi dr inż. arch. Krzysztof Wielgus

Zapraszamy!

Fort 49 1/4 Grębałów
Fort 49 1/4 Grębałów / GhW. Grębałów (główny, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98. Zaprojektowany został przez nadporucznika Moritza Rittera von Brunnera. Miał bronić traktu Proszowickiego, wschodniego krańca wzgórz Krzesławickich, oraz równiny ciągnącej się w stronę skarpy pradoliny Wisły. Obiekt założono na planie nieregularnego wielokąta – ośmioboku. Od czoła i boków otacza go płytka, sucha fosa o trójkątnym profilu, z długim płaskim stokiem. Przecina go długi, naturalny jar o stromych ścianach, wykorzystany przez projektanta jako dodatkowa przeszkoda, dodatkowo broniony kaponierą grodzową, połączona poterną z wnętrzem fortu. Płaski, lekko nachylony stok ciągnie się, aż do stropodachu bloku koszar czołowych, zwieńczonych pięcioma wieżami pancernymi – czterema dla armat M.94 (o numerach od S39 do S42) oraz jedną obserwacyjną (numer B27). Przed piętrowym blokiem koszarowym znajduje się dziedziniec, zamknięty od strony szyi i boków masywnym ziemnym wałem, przeciętym wjazdem. Na wale, na całym obwodzie dziedzińca, w tym także na krawędzi stropodachu koszar ulokowano stanowiska ogniowe piechoty. „(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/6/grebalow.html

Fort 49 1/4 Grębałów – ulica Geodetów 24, 31-764 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów Ogniska TKKF Przyjaciel Konika

Blog

Fort 49 Krzesławice – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Serdecznie zapraszamy 20 września o godz. 17:00 do Fortu 49 Krzesławice na wyjątkowe zwiedzanie obiektu! Fort, który pełni ważną rolę edukacyjną i kulturalną, jest miejscem organizacji licznych wystaw, rekonstrukcji historycznych, turniejów szkolnych, konkursów oraz spotkań autorskich. Prowadzona jest tu również całoroczna praca dydaktyczno-wychowawcza, oferując różnorodne zajęcia dla dzieci i młodzieży.

Obecnie cały budynek dawnych koszar został wyremontowany i przystosowany do działalności Młodzieżowego Domu Kultury „Fort 49” Krzesławice, co czyni Fort Krzesławice przestrzenią łączącą historię z nowoczesną edukacją.

Zwiedzanie poprowadzi Dariusz Krzyształowski ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11 września.

Zapraszamy!

Fort 49 Krzesławice
Fort 49 Krzesławice / Gh. Krzesławice (główny, artyleryjski) zbudowano w latach 1882-87. Wcześniej w jego miejscu znajdował się drewniano-ziemny szaniec z około 1872 roku, w kolejnych latach przebudowany na fort półstały. Reprezentuje typ jednowałowego fortu artyleryjskiego. Jego zadaniem była obrona traktu sandomierskiego biegnącego ponad doliną Wisły (od 1899 roku wraz z linią kolejową do Kocmyrzowa, tzw. traktem proszowickim). Fort Krzesławice posiada narys pięcioboku, z półbastionowym rozwinięciem koszar szyjowych. Główny element obrony to wał ziemny osłaniający odkryte stanowiska dla dział, umieszczone pomiędzy poprzecznicami (mieszczącymi 14 małych schronów pogotowia), poprzedzony suchą fosą. Fosa pierwotnie broniona była trzema kaponierami (dwoma barkowymi i jedną czołową) oraz otaczającym wał murem Carnota, usuniętym przed 1914 rokiem.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/6/krzeslawice.html

Fort 49 Krzesławice – os. Na Stoku 27 b,  31-704 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów MDK Fort 49 „Krzesławice”

Blog

Fort 50a Lasówka – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Zapraszamy 19 września na zwiedzanie zabytkowego Fortu 50a Lasówka, którego obecnym dzierżawcą jest fundacja Kochambroń.pl Ten wyjątkowy obiekt, będący częścią dawnej Twierdzy Kraków, łączy bogatą historię z nowoczesnymi funkcjami. Na terenie fortu działa kryta strzelnica. Zwiedzanie odbędzie się w dwóch turach o godzinie 17:00 i 18:00. Grupa o godzinie 18tej będzie mogła w ramach wydarzenia spróbować swoich sił na strzelnicy.

Zapraszamy do odkrycia Fortu Lasówka i jego fascynującej historii!

Zwiedzanie poprowadzi Dariusz Krzyształowski ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024.

Fort 50a Lasówka

„Fort 50a Lasówka / Gz. Lasówka (pośredni, międzypolowy obrony bliskiej) powstał w latach 1898-99. Zadaniem fortu była obrona dna doliny Wisły, jak i pobliskiej przeprawy na rzece w linii wału przeciwpowodziowego. Mógł także udzielić wsparcia ogniowego dla fortu Mogiła w obronie przeciwległego brzegu. Dzieło prezentuje nietypowe cechy fortu obrony bliskiej. Typowy międzypolowy fort pancerny na korpusie koszar posiadał rozmieszczone skrzydłowo cztery wieże pancerne i centralnie jedną obserwacyjną. W przypadku fortu Lasówka zrezygnowano z zastosowania wież pancernych, zastępując je otwartymi stanowiskami dział polowych na wale i biernymi schronami dla tychże dział na piętrze koszar. Fort miał narys wieloboczny, osiowo symetryczny. Posiadał wał obwodowy, uformowany od strony zapola w kształt bastei.” (kaponiera.pl)

Więcej informacji nahttp://www.kaponiera.pl/7/lasowka.html

Fort 50a Lasówka –  ulica Golikówka 57, 30-723 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów kaponiera.pl

Blog

Fort 52a Jugowice – lekcja szycia z kotem Jackiem

Posted on by adventure

Z okazji Dni Twierdzy Kraków forteczny kot Jacek zaprasza na zajęcia krawieckie do Fortu 52a Jugowice w dniu 18 września o godzinie 16:00. Dla młodszych będzie to świetna okazja, by nauczyć się podstaw szycia, a dla starszych szansa na doskonalenie swoich krawieckich umiejętności.

Na zajęciach pod opieką prowadzących powstaną maskotki z filcu, kocie breloki i przypinki. Zastanowimy się także wspólnie, jaką rolę w fortach Twierdzy Kraków mogły odgrywać koty.

Zapraszamy rodziny z dziećmi (od 7 roku życia), a także młodzież i dorosłych, którzy chcieliby stworzyć koci drobiazg.

Najważniejsze informacje
  • Prowadzące: Agata Skrzoska, Natalia Lisowska
  • Limit miejsc: 12 miejsc (12 dzieci + 1 opiekun na dziecko bezpłatnie)
  • Zajęcia bezpłatne
  • Konieczność rezerwacji przez Centrum Obsługi Zwiedzających, Rynek Główny 35
    poniedziałek – niedziela, od 10.00 do 19.00, tel. 12 426 50 60, e-mail: info@muzeumkrakowa.pl

Szczegóły na stronie internetowej Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego

Fort 52a Jugowice – ulica Forteczna 28, 30-437 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego

Blog

Muzeum Podgórza – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

18 września o godzinie 17:30 zapraszamy na wyjątkowe spotkanie w Muzeum Podgórza, mieszczącym się w budynku powszechnie znanym jako Zajazd pod św. Benedyktem. Jednak historia tego miejsca jest znacznie bardziej złożona, niż mogłoby sugerować jego popularne określenie.

Od połowy XIX wieku budynki te były użytkowane przez austriackie wojsko. Wszystkich zainteresowanych wojskowymi (ale nie tylko) dziejami tego wyjątkowego miejsca zapraszamy na specjalne spotkanie w Muzeum Podgórza. Najpierw, podczas oprowadzania, zobaczymy budynek „na żywo”, a następnie, w sali wykładowej, zagłębimy się w szczegóły jego historii.

Oprowadzanie i wykład poprowadzi dr Robert Gaweł.

Nie przegapcie okazji, by poznać bliżej ten fascynujący obiekt i jego niezwykłe dzieje!

Muzeum Podgórza – ulica ul. Limanowskiego 51, 30-553 Kraków

Blog

Fort 52a Jugowice – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Zapraszamy w dniu 18 września o godzinie 17:00 na zwiedzanie Fortu 52a Jugowice, który obecnie pełni funkcję Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego. Podczas tej wyjątkowej wycieczki, przewodnik przybliży fascynującą historię obiektu.

Zwiedzanie poprowadzi Tomasz Jamróz-Piłsudski.

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024.

 

Fort 52a Jugowice

Fort 52a Jugowice / Gz. Jugowice (pośredni, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98. W obecnych czasach niepoprawnie nazywany również Łapianka. Wzmacniał obronę południowej flanki twierdzy, umożliwiając panowanie nad traktem wiedeńskim (dzisiejsza ulica Zakopiańska). Układ fortu jest typowy, ale dostosowany do położenia i funkcji jaką pełnił. Miał półkolisty narys, fosę o stoku spłaszczonym od czoła i barków, zaś fosę o profilu pełnym jedynie od strony szyjowej. Broniona była z półkolistej bastei obrony zapola. Centralne położenie zajmował plac broni zamknięty od czoła elewacją korpusu koszarowo-bojowego i otoczony wałem z pozycjami strzeleckimi dla piechoty, połączonymi funkcjonalnie z galerią strzelecką na budynku, przewidzianą do nadbudowania worami z piaskiem z wstawionymi pancernymi tarczami. Jedyny wjazd prowadzi od strony północnej z dawnej drogi rokadowej odchodzącej od traktu wiedeńskiego, a broniła go kaponiera obrony wjazdu.”(kaponiera.pl)

Więcej na kaponiera.pl/8/jugowice.html

Fort 52a Jugowice – ulica Forteczna 28, 30-437 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego

Blog

Bastion III Kleparz – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Serdecznie zapraszamy w dniu 17 września o godz. 13:00 na zwiedzanie Bastionu III Kleparz, które odbędzie się w ramach wyjątkowego wydarzenia pod opieką dr inż. arch. Krzysztofa Wielgusa.

Podczas zwiedzania będziecie mieli okazję poznać fascynujące elementy architektury tego niezwykłego obiektu, w tym część szyjową, drogę podwalną, wał artylerii oraz lewostronną kaponierę czołowo-barkową, zwaną „kocimi uszami”. Całe zwiedzanie potrwa około 90 minut, a dodatkowo obejmie 22-minutową prezentację multimedialną dotyczącą znaczenia i procesu rewaloryzacji Bastionu III „Kleparz”.

Zbiórka na placu wielofunkcyjnym – parkingu przed Klubem „Forty Kleparz”, wejście od strony Alej Słowackiego, obok „Parku Krakowianek”.

Zwiedzanie poprowadzi dr inż. arch. Krzysztof Wielgus

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024

Bastion III Kleparz
Bastion III Kleparz powstał w latach 1860-66 jako typowy fort reditowy. Ze względu na to, iż teren był stosunkowo łatwy do zdobycia przez wrogów, a dodatkowo leżał w sąsiedztwie Traktu Warszawskiego zrezygnowano z ziemno-drewnianych bastionów (jak w przypadku bastionów I, I 1/2, II) na rzecz potężnego, reditowego fortu. W kierunku rdzenia obiekt zwrócony był nietypową kaponierą o sporych rozmiarach mającą za zadanie pilnowanie najbliższego zapola. Kaponiera wewnętrzna wraz z kaponierą szyjową tworzą potężnie rozbudowany zespół, z dwoma dziedzińcami i amfiladami sklepionych kazamat. Niespotykane rozmiary tych obiektów są konsekwencją wmontowania fortu w ciągły system wałów i fos rdzenia twierdzy. (kaponiera.pl)

Bastion III Kleparz –  Kamienna 17, 31-403 Kraków

zdjęcie nagłówkowe: dr Krzysztof Wielgus,PK, via portal kaponiera.pl

Blog

Fort 50 1/2 W Kosocice oraz Fort 50 1/2 O Kosocice „Barycz” – zwiedzanie obiektów

Posted on by adventure

Serdecznie zapraszamy w dniu 16 września o godzinie 17:00 na zwiedzanie Fortu 50 ½ W Kosocice. Fundacja Fort Kosocice ma na celu utworzenie międzynarodowego centrum rezydencji artystycznych w dziedzinach sztuk wizualnych oraz nowoczesnej instytucji kultury, otwartej dla artystów, mieszkańców Krakowa i turystów. Podczas zwiedzania będziecie mieli okazję poznać koncepcję rewitalizacji Fortu, który jest częścią Twierdzy Kraków, oraz plan ochrony, renowacji i udostępnienia tego historycznego miejsca. W ramach projektu organizowane będą tu nowe miejsca pracy dla twórców, a także powstanie park rzeźb, tworząc unikalną przestrzeń kulturalną.

Następnie pod opieką przewodnika grupa przejdzie do sąsiedniego Fortu 50 ½ O „Barycz”. W trakcie spaceru będziecie mieli okazję poznać także fascynującą historię tego obiektu, który jest kolejnym ważnym elementem Twierdzy Kraków. Przewodnik opowie o roli obiektu jako świadka trzech wojen, a także o trwających staraniach o jego ochronę i rewitalizację.

To wyjątkowa okazja, aby odkryć dwa zabytkowe forty i zgłębić ich wspólną historię!

Zwiedzanie poprowadzi dr Filip Suchoń

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11.09.2024.

Fort 50 1/2 W Kosocice
Fort 50 1/2 W Kosocice / Gh. Kosocice West (główny, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98 jako. Zbudowano go na terenie Kosocic, w miejscu dawnej baterii 50a. Stworzył wspólną grupę z sąsiednim fortem 50 1/2 O „Barycz”. Broniły traktu lwowskiego i linii kolejowej do Przemyśla. Fort zachodni został zlokalizowany przy starym cmentarzu wiejskim, co wzmocniło jego maskowanie. Jedyny dojazd do fortu od północy broniony był wysokim wałem zapola oraz ziemną basteją o wyjątkowo głębokiej fosie, co zmuszało ewentualnego przeciwnika do szturmu wąską drogą obok cmentarza pod silnym ogniem broni ręcznej.” kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/7/kosocice.html

Fort 50 1/2 W Kosocice– Juliusza Osterwy 23, 32-020 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów Fundacji Fort Kosocice
Blog

Fort 49 Krzesławice – zwiedzanie obiektu

Posted on by adventure

Serdecznie zapraszamy 16 września o godz. 17:00 do Fortu 49 Krzesławice na wyjątkowe zwiedzanie obiektu! Fort, który pełni ważną rolę edukacyjną i kulturalną, jest miejscem organizacji licznych wystaw, rekonstrukcji historycznych, turniejów szkolnych, konkursów oraz spotkań autorskich. Prowadzona jest tu również całoroczna praca dydaktyczno-wychowawcza, oferując różnorodne zajęcia dla dzieci i młodzieży.

Obecnie cały budynek dawnych koszar został wyremontowany i przystosowany do działalności Młodzieżowego Domu Kultury „Fort 49” Krzesławice, co czyni Fort Krzesławice przestrzenią łączącą historię z nowoczesną edukacją.

Zwiedzanie poprowadzi Dariusz Krzyształowski ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu od dnia 11 września.

Zapraszamy!

Fort 49 Krzesławice
Fort 49 Krzesławice / Gh. Krzesławice (główny, artyleryjski) zbudowano w latach 1882-87. Wcześniej w jego miejscu znajdował się drewniano-ziemny szaniec z około 1872 roku, w kolejnych latach przebudowany na fort półstały. Reprezentuje typ jednowałowego fortu artyleryjskiego. Jego zadaniem była obrona traktu sandomierskiego biegnącego ponad doliną Wisły (od 1899 roku wraz z linią kolejową do Kocmyrzowa, tzw. traktem proszowickim). Fort Krzesławice posiada narys pięcioboku, z półbastionowym rozwinięciem koszar szyjowych. Główny element obrony to wał ziemny osłaniający odkryte stanowiska dla dział, umieszczone pomiędzy poprzecznicami (mieszczącymi 14 małych schronów pogotowia), poprzedzony suchą fosą. Fosa pierwotnie broniona była trzema kaponierami (dwoma barkowymi i jedną czołową) oraz otaczającym wał murem Carnota, usuniętym przed 1914 rokiem.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/6/krzeslawice.html

Fort 49 Krzesławice – os. Na Stoku 27 b,  31-704 Kraków

zdjęcie nagłówkowe z zasobów MDK Fort 49 „Krzesławice”

Przejdź do treści