Category Archives: Blog 2025

Twierdza Kraków – rowerowa wycieczka z przewodnikiem!!

Zapraszamy 28 września o godzinie 10:00 na wycieczkę rowerową z przewodnikiem! Startujemy z Fortu 39 Olszanica o godzinie 10:00.

Podczas wycieczki poznasz historię kilku obiektów fortecznych. Zakończenie wycieczki odbędzie się na Forcie Bielany. Cała trasa potrwa do 2,5 godzin. To świetna okazja, by aktywnie spędzić czas i dowiedzieć się czegoś nowego o historii tych miejsc!

Wycieczkę poprowadzi Paweł Piszczek z MSMH Rawelin.


Fort 39 Olszanica
„Fort 39 Olszanica / Gz. Olszanica (pośredni, międzypolowy obrony bliskiej) powstał w latach 1884-85 jako prowizoryczny dwuwałowy fort artyleryjski nie posiadający elementów kubaturowych, charakterystycznych dla fortów stałych. Przewidywano w nim natomiast miejsce na budowę schronu dla załogi w części szyjowej oraz schronów pogotowia na wale dolnym. W 1913 roku obiekt został przebudowany na stały fort obrony bliskiej, całkowicie pozbawiony artylerii. Przebudowa objęła praktycznie wszystkie jego elementy, łącznie z korektą narysu.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/3/olszanica.html

Fort 39 Olszanica – ulica Kosmowska 12, 30-240 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów własnych

 

Fort 51 1/2 Swoszowice – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy serdecznie do odwiedzenia w dniu 28 września Fortu 51 1/2 Swoszowice w ramach Dni Twierdzy Kraków! W godzinach od 10:00 do 17:00 fort będzie otwarty dla zwiedzających.

Dla miłośników historii przygotowaliśmy dwie wycieczki z przewodnikiem, który o godzinie 14:00 i 16:00 oprowadzi grupy po terenie fortu. Dodatkowo, gospodarze fortu przygotowali dla wszystkich odwiedzających smakowitą niespodziankę!

Od 3 maja 2013 roku najemcą i opiekunem fortu jest fundacja “Gloria Fortibus” – założyciel Muzeum Spraw Wojskowych.

Zwiedzanie poprowadzą członkowie Muzeum Spraw Wojskowych.

Szczegóły i rezerwacja miejsc w kalendarzu rozpocznie się dnia 22 września o godzinie 18:00.

Nie przegapcie okazji, by poznać Fort Wróblowice z bliska i cieszyć się dniem pełnym wrażeń!


Fort 51 1/2 Swoszowice

„Fort 51 1/2 OW Wróblowice / Gh. Wróblowice (główny, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98 w miejscu szańca IS VII-5 z 1887 roku. Występuje również pod nazwą Swoszowice. Fort bronił drogi Wrząsowice-Swoszowice, rejonu Jugowic oraz kontrolował przeciwpozycję koło Zbydniowic i na południe od Wróblowic. Po drugiej stronie drogi planowano wybudowanie bliźniaczego fortu, jednak wobec braku funduszy realizację odroczono, a finalnie nie doszła do skutku. Droga dojazdowa i wjazd do fortu były zabezpieczone ziemną basteją, kaponierą obrony wjazdu w szyi, oraz dwiema bramami i kratą forteczną. Gdy wybuchła I wojna światowa, fort został doprowadzony do stanu gotowości bojowej, a w pobliżu zrealizowano system polowych umocnień, m.in. polowy punkt oporu w miejscu niezrealizowanego, zachodniego bliźniaczego fortu.” (kaponiera.pl)

Więcej informacji na kaponiera.pl/7/swoszowice.html


Fort 51 1/2 Swoszowice –  ulica Józefa i Floriana Sawiczewskich 46, 30-698 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Muzeum Spraw Wojskowych

Fort Bielany – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy dnia 28 września o godz. 13:00  na wyjątkowe zwiedzanie Fortu Bielany. Fort Bielany to ostatni wybudowany fort Twierdzy Kraków, wzniesiony w latach 1912–1914 na wzgórzu nad Wisłą. To jedyny w Krakowie obiekt o rozproszonym układzie, oryginalnie wyposażony w kopułę pancerną dla karabinów maszynowych – niestety wyciętą w celu pozyskania staliwa, podobnie jak wiele innych elementów pancernych w twierdzy. Zapraszamy do zwiedzania tego unikatowego zabytku wojskowej architektury.

Zwiedzanie poprowadzą przewodnicy ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc rozpocznie się w kalendarzu od dnia 22 września o godzinie 18:00.

Zapraszamy!


Fort Bielany
Fort Bielany / Gz. Bielany (pośredni, międzypolowy o układzie rozproszonym) powstał w latach 1912-14 jako ostatni fort Twierdzy Kraków. Potocznie nazywany również 'Krępak’, mimo że w austriackich planach występuje jedna poprawna nazwa – Bielany. Fort nie otrzymał nigdy swojego numeru, gdyż zbudowano go po 1904 roku, kiedy to zniesiono numerację fortów w pierścieniu zewnętrznym. Obiekt o nowoczesnym, rozproszonym układzie zbudowano na stromym, skalistym wzgórzu w dolinie Wisły. Jego zadaniem była obrona podejścia do pierścienia fortecznego wzdłuż koryta Wisły, bezpośrednio po nadrzecznej trasie. Fort pilnował również uruchomione w 1901 roku krakowskie wodociągi zlokalizowane kilkaset metrów za fortem. Dzieło jest jedynym w Krakowie obiektem o układzie rozproszonym, jedyny uzbrojony w broń maszynową w kopule pancernej„. (kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/3/bielany.html

 Fort Bielany, ulica Krucza, 30-001 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów własnych

 

Fort 39 Olszanica – zwiedzanie obiektu

Fort olszanica

Serdecznie zapraszamy w dniu 28 września o godzinie 11:00 na spacer po Forcie 39 Olszanica w ramach Dni Twierdzy Kraków!

Obecnie fort funkcjonuje jako Ośrodek Szkolno-Wypoczynkowy „Fort 39” i pełni rolę schroniska młodzieżowego, a także korzystając z sąsiedztwa zaprzyjaźnionego Ośrodka Rehabilitacji i Rekreacji Konnej „Tabun” przygotowuje lekcje przyrody i spotkania z koniem dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych.

Zwiedzanie poprowadzą przewodnicy ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc na to wydarzenie rozpocznie się w dniu 22 września o godzinie 18:00

Spacer po forcie to doskonała okazja, by odkryć jego fascynującą historię i współczesne wykorzystanie.


Fort 39 Olszanica
„Fort 39 Olszanica / Gz. Olszanica (pośredni, międzypolowy obrony bliskiej) powstał w latach 1884-85 jako prowizoryczny dwuwałowy fort artyleryjski nie posiadający elementów kubaturowych, charakterystycznych dla fortów stałych. Przewidywano w nim natomiast miejsce na budowę schronu dla załogi w części szyjowej oraz schronów pogotowia na wale dolnym. W 1913 roku obiekt został przebudowany na stały fort obrony bliskiej, całkowicie pozbawiony artylerii. Przebudowa objęła praktycznie wszystkie jego elementy, łącznie z korektą narysu.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/3/olszanica.html

Fort 39 Olszanica – ulica Kosmowska 12, 30-240 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Ośrodka Szkolno-Wypoczynkowego „Fort 39”

Fort 49a Dłubnia – zwiedzanie obiektu

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe zwiedzanie Fortu 49a Dłubnia w ramach Dni Twierdzy Kraków! Spotkanie odbędzie się 27 września o godzinie 14:00.

Fort 49a Dłubnia to niezwykły przykład architektury obronnej. Podczas wycieczki dowiedzą się Państwo, dlaczego ten „fort idealny” uważano za obiekt zdolny do sprostania każdemu wyzwaniu oraz jaką rolę pełnił w systemie obronnym Krakowa. Odkryjemy tajemnice jego „ogniowych kłów” i poznamy mało znane fakty z jego historii, w tym fascynujące epizody z lat 30. XX wieku.

Zwiedzanie poprowadzą przewodnicy ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja biletów na to wydarzenie rozpoczną się w dniu 22 września o godzinie 18:00

Dołącz do nas i odkryj tajemnice Fortu Dłubnia pod okiem prawdziwego pasjonata historii!


Fort 49a Dłubnia
Fort 49a Dłubnia / Gh. Dłubnia (główny, pancerny) powstał w latach 1892-96. Zadaniem fortu była obrona doliny Dłubni. Jego głównym uzbrojeniem były cztery haubice kalibru 15 cm umieszczone w wieżach pancernych, wzmocnione o kolejne 2 wieże wyposażone w armaty 8 cm. Obronę bliską zapewniała broń ręczna piechoty na wale, 6 dział szybkostrzelnych 8 cm w kaponierach rewersowych w fosie, oraz karabiny maszynowe w kaponierze szyjowej.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/6/dlubnia.html

Fort 49a Dłubnia – ulica Sandora Petöfiego 31, 31-752 Kraków


zdjęcie nagłówkowe: Michał Szybalski (MSMH Rawelin)

Fort 38 Skała – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy dnia 30 września o godz. 17:00  na wyjątkowe zwiedzanie Fortu 38 Skała, który od 1953 roku pełni rolę siedziby Obserwatorium. To niezwykłe miejsce, gdzie nauka spotyka się z historią!

W 1954 roku rozpoczęto użytkowanie terenu wokół Fortu, a także samego obiektu, przekształcając go w pionierskie centrum radioastronomiczne. Wykonano tu pierwsze w Polsce pomiary radioastronomiczne, a obecnie Fort 38 Skała jest siedzibą Obserwatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, stanowiąc ważne miejsce badań naukowych.

Podczas zwiedzania poznacie fascynującą historię Fortu oraz jego niezwykłą rolę w rozwoju polskiej nauki. Nie przegapcie okazji, by odkryć to unikalne miejsce!

Zwiedzanie poprowadzi Piotr Opaliński

Rezerwacja miejsc rozpocznie się w kalendarzu od dnia 22 września o godzinie 18:00.

Zapraszamy!


Fort 38 Skała
Fort 38 Skała / Gh. Skała (główny, pancerny) powstał w 1878 roku jako ziemno-drewniane dzieło półstałe. W latach 1884-86 został całkowicie przebudowany stając się tym samym głównym obiektem obronnym całego trzeciego sektora twierdzy. Był pierwszym fortem pancernym w Twierdzy Kraków. Projektantem fortu był Szwajcar, gen. Daniel Salis-Soglio. Z racji swojego usytuowania oraz kształtu uzyskał status fortu górskiego. Bronił rubieży między dolinami Rudawy i Wisły, od strony północnej ubezpieczał go fort Olszanica, od południa fort Bielany. Obiekt składa się z koszarów szyjowych mieszczących na swym stropie dziedziniec, do którego przysunięty jest położony piętro niżej schron główny, zwieńczony z kolei betonowym wałem artyleryjskim, który tworzyła wielka kopuła 'Grusona’ z dwiema sprzężonymi armatami 12cm modelu M.80, będąca głównym elementem obronnym dzieła”. (kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/3/sskala.html

Fort 38 Skała – ulica Orla 171, 30-244 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego

Fort 49 Krzesławice – zwiedzanie obiektu

Serdecznie zapraszamy 27 września o godz. 10:00 do Fortu 49 Krzesławice na wyjątkowe zwiedzanie obiektu! Fort, który pełni ważną rolę edukacyjną i kulturalną, jest miejscem organizacji licznych wystaw, rekonstrukcji historycznych, turniejów szkolnych, konkursów oraz spotkań autorskich. Prowadzona jest tu również całoroczna praca dydaktyczno-wychowawcza, oferując różnorodne zajęcia dla dzieci i młodzieży.

Obecnie cały budynek dawnych koszar został wyremontowany i przystosowany do działalności Młodzieżowego Domu Kultury „Fort 49” Krzesławice, co czyni Fort Krzesławice przestrzenią łączącą historię z nowoczesną edukacją.

Zwiedzanie poprowadzą przewodnicy ze Stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu rozpocznie się dnia 22 września o godzinie 18:00

Zapraszamy!


Fort 49 Krzesławice
Fort 49 Krzesławice / Gh. Krzesławice (główny, artyleryjski) zbudowano w latach 1882-87. Wcześniej w jego miejscu znajdował się drewniano-ziemny szaniec z około 1872 roku, w kolejnych latach przebudowany na fort półstały. Reprezentuje typ jednowałowego fortu artyleryjskiego. Jego zadaniem była obrona traktu sandomierskiego biegnącego ponad doliną Wisły (od 1899 roku wraz z linią kolejową do Kocmyrzowa, tzw. traktem proszowickim). Fort Krzesławice posiada narys pięcioboku, z półbastionowym rozwinięciem koszar szyjowych. Główny element obrony to wał ziemny osłaniający odkryte stanowiska dla dział, umieszczone pomiędzy poprzecznicami (mieszczącymi 14 małych schronów pogotowia), poprzedzony suchą fosą. Fosa pierwotnie broniona była trzema kaponierami (dwoma barkowymi i jedną czołową) oraz otaczającym wał murem Carnota, usuniętym przed 1914 rokiem.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/6/krzeslawice.html

Fort 49 Krzesławice – os. Na Stoku 27 b,  31-704 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów MDK Fort 49 „Krzesławice”

Fort 38 Skała – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy dnia 27 września o godz. 11:00  na wyjątkowe zwiedzanie Fortu 38 Skała, który od 1953 roku pełni rolę siedziby Obserwatorium. To niezwykłe miejsce, gdzie nauka spotyka się z historią!

W 1954 roku rozpoczęto użytkowanie terenu wokół Fortu, a także samego obiektu, przekształcając go w pionierskie centrum radioastronomiczne. Wykonano tu pierwsze w Polsce pomiary radioastronomiczne, a obecnie Fort 38 Skała jest siedzibą Obserwatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, stanowiąc ważne miejsce badań naukowych.

Podczas zwiedzania poznacie fascynującą historię Fortu oraz jego niezwykłą rolę w rozwoju polskiej nauki. Nie przegapcie okazji, by odkryć to unikalne miejsce!

Zwiedzanie poprowadzi Piotr Opaliński

Rezerwacja miejsc rozpocznie się w kalendarzu od dnia 22 września o godzinie 18:00.

Zapraszamy!


Fort 38 Skała
Fort 38 Skała / Gh. Skała (główny, pancerny) powstał w 1878 roku jako ziemno-drewniane dzieło półstałe. W latach 1884-86 został całkowicie przebudowany stając się tym samym głównym obiektem obronnym całego trzeciego sektora twierdzy. Był pierwszym fortem pancernym w Twierdzy Kraków. Projektantem fortu był Szwajcar, gen. Daniel Salis-Soglio. Z racji swojego usytuowania oraz kształtu uzyskał status fortu górskiego. Bronił rubieży między dolinami Rudawy i Wisły, od strony północnej ubezpieczał go fort Olszanica, od południa fort Bielany. Obiekt składa się z koszarów szyjowych mieszczących na swym stropie dziedziniec, do którego przysunięty jest położony piętro niżej schron główny, zwieńczony z kolei betonowym wałem artyleryjskim, który tworzyła wielka kopuła 'Grusona’ z dwiema sprzężonymi armatami 12cm modelu M.80, będąca głównym elementem obronnym dzieła”. (kaponiera.pl)
Więcej informacji na kaponiera.pl/3/sskala.html

Fort 38 Skała – ulica Orla 171, 30-244 Kraków


zdjęcie nagłówkowe z zasobów Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego

Fort 48 Batowice – zwiedzanie obiektu

Zapraszamy 27 września o godzinie 14:00 na zwiedzanie Fortu 48 Batowice, który przez lata zaniedbań popadł w powolną degradację. Fort otoczyła rozbudowa osiedla, a niekonsekwentne próby przekształcenia go w park oraz niekontrolowany rozwój zieleni dodatkowo przyczyniły się do jego zniszczenia. Podczas zwiedzania dowiecie się o losach fortu, jego znaczeniu historycznym oraz wyzwaniach związanych z jego ochroną i zachowaniem.

Zapraszamy, by wspólnie odkryć tajemnice tego wciąż fascynującego obiektu!

Zwiedzanie poprowadzą przewodnicy ze stowarzyszenia MSMH Rawelin.

Rezerwacja miejsc w kalendarzu rozpocznie się dnia 22 września o godzinie 18:00


Fort 48 Batowice

Fort 48 Batowice / Gh. Batowice (główny, artyleryjski) powstał w 1879 roku jako dzieło półstałe. W latach 1883-85 został przebudowany na artyleryjski fort jednowałowy. Modernizacja dzieła nastąpiła około 1910 roku, wzmacniając część sklepień, likwidując mur Carnota w fosie oraz wprowadzając sponson pancerny dla obrony wjazdu. Prawdopodobnie w tym samym czasie dzieło otrzymało dwie lekkie pancerne kopuły obserwacyjne umieszczone na wale. Zadaniem fortu było pilnowanie gościńca warszawskiego. Obiekt o narysie pięciobocznym otoczony jest suchą fosą i przedstokiem po jej zewnętrznej stronie. W załamaniach fosy znajdują się trzy kaponiery. Zasadniczym elementem bojowym fortu jest wał ziemny, osłaniający stanowiska artylerii.(kaponiera.pl)

Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/5/batowice.html


Fort 48 Batowice – ulWawelska 2A, Kraków


zdjęcie nagłówkowe: dr Krzysztof Wielgus

Fort 52 1/2 S Skotniki „Sidzina” – zwiedzanie obiektu

Serdecznie zapraszamy w dniu 22 września o godzinie 17:30 na zwiedzanie Fortu 52 1/2 S Skotniki „Sidzina”  w ramach Dni Twierdzy Kraków!

Podczas wycieczki będą mieli Państwo okazję odkryć historię tego miejsca, jego rolę w systemie obronnym Twierdzy Kraków oraz poznać ciekawostki związane z architekturą i życiem codziennym żołnierzy. Oprócz historii, uczestnicy będą mieli możliwość zapoznania się z aktualnie prowadzoną działalnością w forcie przez Fundację Pełną Życia oraz jego współczesnym, wtórnym wykorzystaniem, które nadaje mu nową funkcję w dzisiejszych czasach.

Zwiedzanie poprowadzą pracownicy Fundacji Pełnej Życia.

Zapraszamy do wspólnej podróży w przeszłość i teraźniejszość!

Rezerwacja miejsc w kalendarzu rozpocznie się dnia 15 września o godzinie 18:00

 

Fort 52 1/2 S Skotniki „Sidzina”
„Fort 52 1/2 S Skotniki / Gh. Skotniki Sud (główny, pancerny obrony bliskiej) powstał w latach 1897-98. Sąsiaduje bezpośrednio z fortem północnym Skotniki. Obiekty połączone były obwałowaną drogą krytą i określane mianem wspólnego dzieła skrzydłowego. Zadaniem fortu była obrona twierdzy przed natarciem od zachodu (ze wzgórz Podgórek Tynieckich), południowego-zachodu (droga na Oświęcim) oraz ogniowe wsparcie sąsiednich dzieł. Obiekt otoczony suchą fosą o stoku spłaszczonym od czoła i skrzydeł, a o przekroju klasycznym w szyi, w której znajdował się wjazd na dziedziniec wraz z kaponierą obrony wjazdu.”(kaponiera.pl)
Więcej informacji na http://www.kaponiera.pl/8/skotniki.html

Fort 52 1/2 S Skotniki – ulica Kozienicka 33, 30-397 Kraków
zdjęcie nagłówkowe z zasobów Fundacji Pełnej Życia
Przejdź do treści